Marginalia

Ik zat gisteren in mijn tuin. Nou ja, tuin… het is inmiddels een dorre, Overijsselse zandverstuiving waar de mussen dood van het dak vallen. We hebben namelijk extreme droogte. Code rood bij de waterschappen. De Rijn staat zo laag dat de vissen met een rolkoffertje over de rivierbodem naar Duitsland lopen. En wat doet de overheid? Die kondigt een sproeiverbod af. U mag uw gazon niet meer besproeien. Maar de landbouw, onze nationale trots, die mag ondertussen de laatste druppels grondwater oppompen om piepkleine, gortdroge export-uien in leven te houden. We drogen met z’n allen de hele klerezooi uit omdat…

Mensen… het WK. Wat een onbeschrijfelijke, peilloze tragedie. Hebben we vannacht allemaal gekeken? Althans, gekeken… we hebben met z’n allen met wallen tot op onze knieën liggen staren naar een collectieve wanprestatie in Monterrey. Midden in de nacht! Want ja, we móésten en zouden die wekker zetten voor onze ‘helden’. Om drie uur ’s nachts wakker worden om elf overbetaalde miljonairs te zien stuntelen tegen Marokko. Nou, gefeliciteerd allemaal. We liggen eruit. Natuurlijk liggen we eruit! En meteen begint dat deprimerende, voorspelbare Nederlandse rouwproces. Eerst de ontkenning op de socials: ‘Ja, maar die tijdzones hè? Die hitte in Mexico! Onmenselijk!’…

Sommige verhalen beginnen niet met een eerste zin, maar met een gemis. Kursk, het debuut van Bert Klinkenberg – internationaal schrijvend als Burt Clinchandhill – is zo’n verhaal. Het ontstond niet aan een bureau, maar op papier dat nooit bedoeld was om gedrukt te worden: een filmscenario. Geschreven in de schaduw van een van de meest aangrijpende maritieme tragedies van deze eeuw – de ramp met de Russische onderzeeër Kursk in 2000.Het scenario vond zijn weg naar een mogelijke verfilming. Het project kwam daadwerkelijk in beweging, maar er werd uiteindelijk gekozen voor een andere scenarist. Wat achterbleef was geen mislukking,…

Dames en heren, we hebben een collectief gaatje in ons hoofd. Een reusachtig, gapend gat. Ik reed laatst langs zo’n treurig, grijs industrieterrein. De slopershamer ging erin. Ik dacht nog heel even, in al mijn naïviteit: hè hè, de mensheid wordt wakker. Ze breken die betonnen kantoorkolossen af om er fatsoenlijke huizen voor onze dakloze jeugd neer te zetten. Maar wat schetst mijn verbazing? Er komt gewoon weer een gloednieuw, spuuglelijk industrieterrein voor in de plaats! Alsof we de afgelopen jaren collectief aan geheugenverlies hebben geleden. Weet u nog, die coronapandemie? Toen we dachten dat we de wereld gingen verbeteren?…